‘alzheimer expres’

23Jun08

DELFT – In een gesloten afdeling van een verpleeghuis zitten en toch zelfstandig een reisje met de trein maken. Dat kan in De Bieslandhof in Delft dankzij het Kunstwerk De Coupé van Lino Hellings en Yvonne Dröge Wendel. – door Thea Detiger – De Telegraaf, vrijdag 20 juni 2008
Demente bewoners, die voorheen onrustig bij de afgesloten deur stonden omdat ze naar buiten wilden, schuifelen nu vrolijk naar de comfortabele reisfauteuils, die in formatie zijn opgesteld in de gang. Onder het monotone geluid van een trein die over de rails zoeft en kijkend naar de projectie van een voorbijschietend Noord-Hollands landschap, brengen de veelal psychogeriatrische bewoners vaak uren door in De Coupé. Het personeel komt langs met koffie en thee en soms zelfs de warme maaltijd.

Kunstwerk
“Toen het zorgcentrum met het verzoek voor een kunstwerk kwam, dachten we eigenlijk aan iets stimulerends. Iets met kleuren, beweging of licht, waarbij we verborgen talenten naar buiten zouden halen en mensen tot activiteit konden aanzetten”, zegt Yvonne Dröge Wendel, die als kunstenares verbonden is aan SKOR (Stichting Kunst en Openbare Ruimte) in Amsterdam. “Maar uit intensieve workshops met de bewoners, waarin we hen in hun omgeving konden observeren, bleek dat ze daar helemaal geen behoefte aan hadden.

Ze wilden juist rust en het recht op ‘nietsdoen’. Waar ze naar verlangden was een aangename passiviteit.” Samen met haar lerares Lino Hellings, die van huis uit sociologe is en één van de oprichtsters was van de Dogtroep, zocht Yvonne net zo lang tot ze op het idee van de trein kwamen. “Aanvankelijk hadden we in binnen- en buitenland films gemaakt om op de beeldschermen in de vorm van ramen te vertonen. Maar van sneeuw en bergen en allerlei herkenningspunten, die steeds terugkwamen, raakten de bewoners de kluts kwijt.

Deze mensen worden de hele dag al gestimuleerd met herinneringen aan het verleden. Ze hebben aldoor het gevoel dat ze iets moeten kunnen herkennen en interpreteren. Daarom laten wij nu in de trein een vrij monotoon polderlandschap zien met 80 procent lucht en 20 procent weilanden. De enige onderbreking vormen bomen, die even een schaduw werpen.”

Legitimatie
Voor De Coupé kochten de kunstenaressen de meest luxueuze treinstoelen, maar ze lieten ze wel bekleden met een rustige groengrijze stof. Hoewel de bewoners zich wel degelijk bewust zijn dat ze niet echt op reis zijn, zijn ze dol op hún trein. Er in zitten geeft hun een legitimatie om niets te hoeven doen. Net zo goed als het bezoek zich in de trein niet verplicht voelt steeds te praten.

“De stoelen staan met opzet achter elkaar. Aan de ene kant hebben we tweemaal twee stoelen naast elkaar, aan de andere kant twee aparte stoelen achter elkaar”, zegt Yvonne. ” Bezoekers die zwijgend naast hun vader of moeder in de trein zitten, voelen zich minder opgelaten dan wanneer ze tegenover elkaar in de huiskamer zitten. De trein heeft een paar vaste passagiers die er elke dag zitten. Maar het personeel zit er ’s avonds ook graag en kinderen vinden het helemaal geweldig.”

De stappen die tot De Coupé hebben geleid zijn te zien op www.bies.nu.
<!–[if !supportLineBreakNewLine]–>
<!–[endif]–>
<!–[if !supportLineBreakNewLine]–>
<!–[endif]–>


Filed under: Uit de pers   |  Leave a Comment
Tags: , , ,